Αυξήσεις στα διόδια στην Ελλάδα, επιστροφές αντιτίμου στην Ιταλία: Δύο διαφορετικοί κόσμοι
Στην Ελλάδα τα διόδια αυξάνονται, ενώ στην Ιταλία οι οδηγοί αποζημιώνονται όταν οι υποδομές τους καθυστερούν.
Από το 2026 αλλάζουν οι τιμές των διοδίων στον άξονα Ελευσίνα–Κόρινθος–Πάτρα–Πύργος, καθώς η Ολυμπία Οδός εφαρμόζει την ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Οι νέες χρεώσεις αφορούν τόσο τους μετωπικούς όσο και τους πλευρικούς σταθμούς, επηρεάζοντας χιλιάδες οδηγούς που χρησιμοποιούν καθημερινά τον δρόμο για εργασία, ταξίδι ή μετάβαση σε παραθαλάσσιους προορισμούς.
Στον πιο πολυσύχναστο σταθμό, την Ελευσίνα, τα επιβατικά οχήματα θα πληρώνουν 2,50 ευρώ αντί 2,40, τα επαγγελματικά 6,30 αντί 6,10 και τα βαρέα φορτηγά 8,90 αντί 8,50. Πρόκειται για μία πύλη εισόδου της Αττικής που συγκεντρώνει μεγάλους κυκλοφοριακούς φόρτους. Σύμφωνα με την εταιρεία, οι αυξήσεις προκύπτουν από την ανάγκη κάλυψης λειτουργικών και συντηρητικών εξόδων του αυτοκινητοδρόμου.
Αυξημένες τιμές θα συναντούν οι οδηγοί και στον πλευρικό σταθμό της Νέας Περάμου, σημείο έντονης κυκλοφορίας ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα επιβατικά ανεβαίνουν από 1,60 σε 1,70 ευρώ, τα επαγγελματικά από 4,10 σε 4,20 ευρώ και τα βαρέα φορτηγά από 5,70 σε 5,90 ευρώ.
Στην Πάχη, έναν κομβικό πλευρικό σταθμό για όσους κατευθύνονται προς Πάτρα και Κόρινθο, οι τιμές θα διαμορφώνονται στα 1,10 ευρώ για επιβατικά, 2,70 για επαγγελματικά και 3,80 ευρώ για φορτηγά. Το μόνο θετικό στοιχείο είναι πως τα δίκυκλα δεν θα επιβαρυνθούν με καμία αύξηση.
Η Ολυμπία Οδός τόνισε ότι οι συνδρομητές του ΟΛΥΜΠΙΑ PASS θα ενημερωθούν άμεσα για αλλαγές στα χιλιομετρικά προγράμματα και τις εκπτώσεις VALUE.
Κι ενώ στην Ελλάδα οι οδηγοί βλέπουν συνεχείς αυξήσεις σε έναν δρόμο που πολλοί χρησιμοποιούν αναγκαστικά, στην Ιταλία η δημόσια συζήτηση κινείται σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Εκεί θεσμοθετήθηκε κάτι που μοιάζει σχεδόν απίστευτο στα ελληνικά δεδομένα: Αυτόματες επιστροφές χρημάτων σε περίπτωση καθυστερήσεων.
Ιταλία: 2026, επιστροφή διοδίων σε περίπτωση καθυστερήσεων
Από το 2026 στην Ιταλία ενεργοποιείται ένα νέο πλαίσιο. Οι οδηγοί θα μπορούν να ζητούν αυτόματα επιστροφή του αντίτιμου των διοδίων όταν καθυστερούν λόγω έργων, μποτιλιαρίσματος ή ακόμη και κακοκαιρίας. Η απόφαση εγκρίθηκε από την Αρχή Ρύθμισης Μεταφορών, δίνοντας νέα διάσταση στην έννοια της «δίκαιης χρέωσης».
Η επιστροφή θα ενταχθεί στις νέες παραχωρήσεις αυτοκινητοδρόμων και θα εφαρμοστεί και στις υπάρχουσες συμβάσεις με την πρώτη διαθέσιμη αναθεώρηση. Μέχρι την 1η Ιουνίου 2026 το μέτρο θα ισχύει για διαδρομές όπου οι καθυστερήσεις προκύπτουν σε τμήματα διαχειριζόμενα από τον ίδιο παραχωρησιούχο, ενώ μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2026 θα επεκταθεί και σε δρόμους με πολλούς διαχειριστές.
Όπως τόνισε ο πρόεδρος του φορέα: «Το αντίτιμο των διοδίων πρέπει να είναι δίκαιο και ανάλογο με την υπηρεσία που λαμβάνει ο πολίτης». Το ιταλικό υπουργείο Μεταφορών χαρακτήρισε την απόφαση «σταθμό» που ενισχύει την προστασία του πολίτη.
Η λειτουργία του συστήματος επιστροφών έχει σαφείς κανόνες:
Σε προγραμματισμένα έργα:
• Για αποστάσεις έως 30 χλμ. η επιστροφή δίνεται ανεξάρτητα από το μέγεθος της καθυστέρησης.
• Για αποστάσεις 30–50 χλμ. απαιτείται καθυστέρηση τουλάχιστον 10 λεπτών.
• Για αποστάσεις άνω των 50 χλμ. απαιτούνται τουλάχιστον 15 λεπτά καθυστέρησης
Σε καθυστερήσεις λόγω φόρτου, καιρού ή άλλων αιτιών:
• Επιστροφή 50% του διοδίου για καθυστέρηση 60–119 λεπτών.
• Επιστροφή 75% για καθυστέρηση 120–179 λεπτών.
• Επιστροφή 100% για καθυστέρηση άνω των 180 λεπτών.
Υπάρχουν όμως όρια: ποσά κάτω από 10 λεπτά δεν επιστρέφονται, ενώ όταν η οφειλή ξεπερνά το 1 ευρώ πιστώνεται στον οδηγό. Δεν δικαιούνται επιστροφή όσοι ήδη απολαμβάνουν μειωμένες τιμές διοδίων ή όσοι καθυστερούν λόγω έκτακτων λόγων, όπως ατυχήματα.
Ένα ακόμα ενδιαφέρον σημείο είναι πως: Οι παραχωρησιούχοι δεν επιτρέπεται να αυξήσουν τα διόδια για να καλύψουν τις επιστροφές, εκτός από μία περιορισμένη μεταβατική περίοδο 2026–2027 όπου θα μπορούν να ανακτούν μόνο μέρος της δαπάνης. Μετά το 2030 δεν θα υπάρχει κανένα περιθώριο αύξησης για τέτοιο σκοπό. Η «Αρχή Ρύθμισης Μεταφορών» θα παρακολουθεί την εφαρμογή του μέτρου έως το τέλος του 2027 και θα αξιολογήσει αν χρειάζεται τροποποίηση.
Έτσι, ενώ στην Ελλάδα οι οδηγοί ενημερώνονται για νέες αυξήσεις, στην Ιταλία ξεκινά ένα μοντέλο που επιστρέφει χρήματα στους πολίτες όταν δεν λαμβάνουν την υπηρεσία που πλήρωσαν. Μία σύγκριση που προκαλεί σκέψη, ειδικά για όσους βιώνουν καθημερινές καθυστερήσεις και αυξανόμενο κόστος μετακίνησης.
